Werken voor de publieke zaak, na “Van Woerkom”?

Guido van Woerkom is afgehaakt voor het ambt van Nationaal Ombudsman. Wat zijn hiervan de gevolgen?

Van Woerkom werd eerst aangesproken op een boude discriminerende uitspraak, en overleefde alsnog de stemming in de Tweede Kamer. Vervolgens werd zijn vertrekpremie ter discussie gesteld, want die zou ongepast zijn. Teveel van het goede bleek uiteindelijk.

Maar, was die uitspraak nou zo erg dat het een kermis moest worden? De uitspraak was echt niet erg, volgens sommigen. En een vertrekpremie van een paar ton is geen nieuws. Bovendien, afspraak is afspraak. Ik vind het ronduit stuitend dat een afspraak tussen een privé persoon en een particuliere stichting zo onder het vergrootglas ligt. Dat terwijl ondertussen oud-corporatiebestuurders met brede grijns en zonder enig schuldbesef uitmeten hoe zij de maatschappij miljarden armer hebben gemaakt. De balans in ontsteltenis is volkomen zoek. Van Woerkom heeft excuses gemaakt voor zijn uitspraak en zijn vertrekpremie is een zaak tussen hem en de ANWB. Daarmee had het klaar moeten zijn, maar dat was het niet.

Het gevolg, ik blijf het herhalen, is dat talentvolle mensen minder interesse krijgen in de publieke zaak. Alles ligt onder het vergrootglas, en je mag als persoon publiekelijk aangesproken worden op een zakelijke privé-afspraak. Steek je energie in de aanpak van sociaal-economische problemen, in plaats van de vinger te heffen. Spreek de ANWB aan, en laat de man met rust. Waarom zou iemand voor de publieke zaak willen werken? Pek en veren is dan je deel. Neem gewoon afslag bedrijfsleven en rij door, want dan blijft dit je (waarschijnlijk) bespaard. Een land krijgt de publieke ambtsdragers die hij verdient, en Nederland verdient kennelijk kraak- noch smaakloze grijze muizen, die niet voor zichzelf opkomen.

Aanvulling: inmiddels zijn de namen van andere sollicitanten voor Ombudsman gelekt, wat gezien de geheimhouding niet de bedoeling kan zijn. Nog een reden voor (een competent) iemand om er niet aan te beginnen.

Advertisements

Niet woorden maar mensen sluiten buiten

nu.nl: ‘Allochtoon taboe voor Belgische journalist’

Belgische journalisten moeten stoppen met het gebruik van het woord allochtoon. Dat wil minister van Gelijke Kansen Joëlle Milquet. Ze roept ertoe op het initiatief van De Morgen te volgen. Die Vlaamse krant beloofde deze week het woord allochtoon nooit meer te gebruiken, vanwege de volgens hoofdredacteur Wouter Verschelden ”stigmatiserende en uitsluitende” werking ervan.

Ik vind het maar vreemd dat woorden op zich die impact zouden kunnen hebben. Woorden staan altijd in een context. Er zijn genoeg woorden die het woord ‘allochtoon’ kunnen vervangen en binnen dezelfde context. gebruikt door dezelfde persoon, niets aan de ‘werking’ zullen doen. Zinloze exercitie dus en dan laat ik vrijheid van meningsuiting nog buiten beschouwing.

Meer beschaving gevraagd

Door een willekeurige dorpsgek/pastoor in Amerika worden we pijnlijk gewezen op wat een mediamaatschappij teweeg brengt. Héél de wereld is in de ban van deze Terry Jones, een pastoor met een stuk of 50 volgelingen. En waarom? Omdat deze onbeduidende man een stuk papier wil verbranden, meer specifiek de Koran. Nee, dat bedoel ik niet ongevoelig en is evenmin gespeend van begrip. Er zijn hier twee effecten aan het werk waar we als mensheid (nog) geen antwoord op hebben: de schaalbaarheid van onze daden en wat ik al eens het “oh, dat mag je toch niet zeggen”-sentiment heb genoemd.

In The Black Swan, een aanbevelenswaardig boek, wordt onder andere het verschil tussen schaalbare en niet-schaalbare activiteiten besproken, en de onzin van een continue stroom aan nieuws. Honderd jaar geleden waren heel veel dingen niet schaalbaar: het zou ondenkbaar geweest zijn dat een willekeurige dorpsgek iets zou aankondigen waardoor duizenden kilometers verderop hele volksstammen de straat op gaan. Internet en de klaarblijkelijk steeds meer onverzadigbare behoefte aan nieuws maken dat dit soort triviale gebeurtenissen een podium krijgen, en vervolgens opgeschaald kunnen worden tot wereldnieuws. Triviale gebeurtenissen horen triviaal te blijven, en een bescheidener nieuwsconsumptie zou daar enorm bij helpen.

Daarnaast toont zich een dieper geworteld probleem. Iets waarvan ik vermoed dat het ergens biologisch ingebakken zit. Mensen kiezen er, in mijn ogen, te vaak voor beledigd te zijn. Beide zijden hebben in deze kwestie schuld. Er wordt in alle onschuld besloten een moskee te bouwen nabij Ground Zero. Vervolgens kiezen heel veel Amerikanen er voor zich beledigd te voelen: “ik word beledigd door die bouwplannen; iemand doe er wat aan.” Als reactie komt een nietszeggend iemand met een Koranverbranding op de proppen. En zie, de halve moslimwereld kiest er voor om op de achterste poten te gaan staan. Dat moeten we met zijn allen niet willen. Als we stoppen met ons beledigd te voelen, zetten we eindelijk weer een stap omhoog op de ladder der beschaving.

Minder nieuwsconsumptie leidt er toe dat triviale gebeurtenissen aan ons voorbij gaan, zoals het hoort. Belediging als gevoel overwinnen bespaart ons overspannen reacties. En de combinatie van die twee daden van beschaving brengen de zaken die er écht toe doen weer naar de voorgrond.

Weg met het “oh, dat mag je toch niet zeggen”-sentiment!

Mark Rutte brak een lans voor het vrije woord en stond zodoende de afgelopen dagen nogal in de belangstelling. De vrijheid van meningsuiting zou weer meer een vrijheid moeten worden dan het slechtst zijn van een beknot recht (link). Ik denk inderdaad dat situaties als die met Gregorius Nekschot en Wilders andere mensen in zelfcensuur drukken. Dat past in ‘mijn’ Nederland niet.

Wat ik al eerder het “oh, dat mag je toch niet zeggen”-sentiment noemde lijkt steeds dieper door te dringen in de maatschappij. Juist door dat sentiment krijg je een situatie dat mensen zich beledigd en gekwetst gaan voelen. Je geeft immers met dit soort vervolgingen aan dat iets niet zou mogen en dat mensen zich gekwetst zouden ‘moeten’ voelen. Het zou niet logisch zijn iemand te vervolgen als die geen schade aanricht. Wat het Amsterdamse Hof in feite stelde door het OM vervolging van Wilders op te dringen is dat moslims zich wel beledigd moeten voelen gegeven de uitspraken van Wilders. Zelfs moslims die er niet zo mee zaten zullen zich naar aanleiding van een dergelijke uitspraak achter de oren krabben in de zin dat ze zich zullen afvragen waarom zij zich niet beledigd voelen. Foute zaak!

Enerzijds struikelde Rutte over de vraag naar ontkenning van de Holocaust, anderzijds was dat geen vraag waar een simpel antwoord op te geven valt. Ik vind bijvoorbeeld dat het strikt verbieden van het ontkennen van de Holocaust arbitrair is. Helemaal omdat hedendaagse genociden (Voormalig Joegoslavië, Rwanda of zoals nu in Sudan) gewoon een politiek spel zijn. Wat maakt het ontkennen van de ene genocide een strafbaar feit en het ontkennen van een andere genocide onderdeel van diplomatie? Ik heb niks op met verbieden, maar ik heb nog minder op met arbitraire verboden.

Gelukkig komt er in de marge wel een stap in de goede richting: kamermeerderheid voor het schrappen van godslastering.

Zaak Wilders al besloten?

Hoge Raad geeft richting Wilders-zaak:

De Hoge Raad heeft nu bepaald dat een uitlating ‘onmiskenbaar’ moet gaan over ‘een bepaalde groep mensen die zich door hun godsdienst onderscheiden van anderen’. De rechter die de zaak tegen Wilders behandelt, zal dat moeten onderzoeken.

Dat is interessant natuurlijk, want Wilders zelf benadrukt telkens dat hij iets heeft tegen de Islam en niet per se iets tegen moslims. Wat mij betreft zal Wilders dus niet succesvol vervolgd kunnen worden wat betreft Artikel 137c Wetboek van Strafrecht. Volgens de persraadsheer zegt dat niets over de vervolging wegens haatzaaien en discrimineren (Artikel 137d Wetboek van Strafrecht), maar zoals ik die beide artikelen lees lenen ze zich qua voorwaarden voor analoge uitleg: als uitspraken sec gericht zijn op een religie vallen deze niet onder de reikwijdte van deze artikelen.

Vorige posts over Wilders en zijn vervolging:
Wilders heeft de grootste…
We moeten Wilders niet willen muilkorven

Wilders heeft de grootste…

…partij van Nederland als er nu verkiezingen zouden zijn. Volgens een peiling van Maurice de Hond dan. Dat is nog enige geruststelling denk ik dan maar. Het is natuurlijk niet wenselijk dat een premier een land als het Verenigd Koninkrijk niet in komt. Sowieso deel ik de oplossingen van Wilders niet echt dus ik zie hem en zijn partij liever minder populair.

Wel is dit aanleiding om even terug te verwijzen naar een vorige weblog: We moeten Wilders niet willen muilkorven. Ik zal uitleggen hoe ik dit fenomeen wat we nu hebben zie. Het heeft er alle schijn van dat Wilders de mond gesnoerd moet worden. En we weten ook dat mensen ontevreden zijn over bepaalde zaken. Ik denk dat onder veel mensen het gevoel ontstaat dat Wilders een punt heeft, maar dat het establishment liever op het pluche blijft zitten. Het is heus niet onredelijk om te concluderen dat een mening die niet verkondigd mag worden een kern van waarheid heeft. Hier zou ik dat niet doen, maar ik ben niet iedereen.

Naar mijn mening kun je Wilders en wie dan ook beter vrij spel geven binnen het domein van de vrije meningsuiting. Dat wordt eerst even tandenknarsen, maar we moeten van het “oh, dat mag je toch niet zeggen”-sentiment af. Dat sentiment bespeelt Wilders perfect, levert hem bergen aandacht en daar moeten wij ons niet voor willen lenen.

Bestrijd de man met argumenten. Dat lijkt mij beter dan een onderbuikgevoel laten heersen dat zegt dat een verboden mening  wel een kern van waarheid zal hebben.

We moeten Wilders niet willen muilkorven

OM moet Wilders alsnog vervolgen

Eigenlijk is het nog even afwachten wat er daadwerkelijk uit de vervolging van Wilders zal rollen. Persoonlijk hoop ik dat er niks uit komt. Iemand muilkorven kan ik op geen enkele manier achter staan. Ik ga niet beweren dat ik origineel ben, en dus kan ik me best goed vinden in het relaas van Zwagerman in DWDD:

httpv://nl.youtube.com/watch?v=SESrj-fRIoQ

Ik krijg de indruk dat ik een minderheid ben als liberaal versus een grote groep democraten. Ik ben voor vrijheid van meningsuiting ongeacht of dat nou gelijk nut heeft voor het democratisch debat. Democraten zijn wat mij betreft bijziend door alleen oog voor het democratisch proces te hebben. Wat ik proef is dat zodra er niet meteen een nut is van een mening, of als deze in de ogen van sommigen pertinent ongewenst is, we hem domweg niet willen horen en er desnoods straf op willen stellen. Daar voel ik me unheimisch bij.