Ook voor geldzaken: eigen verantwoordelijkheid

Kennelijk hebben mensen door de economische crisis het idee gekregen dat zij niet meer verantwoordelijk zijn voor de eigen financiële huishouding. Foutief, wat mij betreft. Twee verbijsterende nieuwsberichten vandaag illustreren dit uitstekend:

Naast het woekerpolisverhaal waarin er onredelijk hoge kosten berekend werden door verzekeraars, krijgen verzekeraars nu claims omdat zij het meetkundig gemiddelde gehanteerd hebben in hun uitingen. Stelling van de Vereniging Woekerpolis.nl is dat mensen niet bekend zijn met het meetkundig gemiddelde en alleen het ‘gewone’ gemiddelde kennen. Het zal aan mijn studie en werk liggen, maar ik gebruik altijd het meetkundig gemiddelde bij dit soort berekeningen. Ik verwacht van financiële dienstverleners niets anders. Sterker nog, de meeste Nederlanders kennen het meetkundig gemiddelde heus wel, want dat is in de volksmond bekend als ‘rente op rente’. Weg met die claims, onzin.

Dan de piloten. Die lenen tegen anderhalve ton, veelal goed voor een starterswoning, en geven de bank de schuld dat ze dit geld hebben kunnen lenen nu ze geen werk kunnen vinden. Kom nou zeg, word volwassen. Het land is ook te klein als mensen een bepaalde studie niet kunnen volgen omdat het niet te betalen is en nu zeggen deze figuren: bank, u had mij dit geld niet mogen lenen. Als jij anderhalve ton leent, dan heb je zelf na te denken. Dat is een dusdanig bedrag, dan verwacht ik dat mensen eigen verantwoordelijkheid nemen. Moet je ruiterlijk bekennen dat je dit niet gedaan hebt? Eigen schuld, dikke bult.

Advertisements

Stop betutteling BKR

Het Bureau Kredietregistratie rolt zijn tentakels uit. Nu willen ze ook al weten of ik een studieschuld heb en hoe hoog die is. Ik ben daar tegen. Ja, ik heb een studieschuld, maar nee, ik kom niet in de problemen want daar staat spaargeld tegenover. Maar van wat ik bezit, wil BKR niets weten. BKR ziet alleen risico’s en geen potentie. BKR beschouwt elke Nederlander kennelijk financieel ongeletterd.

fd.nl: BKR wil grip studieschuld

Stel dat ik door een BKR registratie van mijn studieschuld geen huis meer kan kopen omdat mijn vrij te besteden inkomen volgens een paar betweters (AFM/Nibud) te laag wordt, maar ik desondanks een te hoog bruto inkomen heb om in aanmerking te komen voor sociale huur… Hoezo tussen wal en schip?

We zien nu al met de Gedragscode Hypothecaire Financieringen wat een paar ondoordachte beleidsregels kunnen veroorzaken. Elke Nederlander, jong of oud, dom of slim, wordt in hetzelfde keurslijf geramd en nietsontziend worden dromen van een huis tot scherven geslagen. Dit soort informatie maar ongebreideld verzamelen maakt het zó makkelijk om mensen te betuttelen. Aan de hand van dergelijke informatie verzinnen beleidsmakers vanuit hun ivoren torens wat wel en niet goed zou zijn voor mensen. Door BKR registraties over het missen van een enkele telefoonrekening zijn huizenverkopen gestrand. Geef mensen eigen verantwoordelijkheid, vertrouw mensen gewoon en verzamel niet alles wat los en vast zit om daar vervolgens conclusies aan te verbinden die geen hout snijden.

Godsdienstvrijheid versus bijzonder onderwijs

Gisteren bleek dat gelovigen elkaar officieel het leven zuur mogen maken. Het Hof Amsterdam besloot namelijk dat een katholieke middelbare school een hoofddoekverbod mag instellen. De katholieke grondslag was bekend, dus had de leerlinge in kwestie moeten weten dat haar hoofddoek problemen kon geven. Ik bespeur bij mijzelf een nare bijsmaak. Het recht op bijzonder onderwijs is er niet om andersdenkenden te pesten.

Artikel 23 van de Grondwet voorziet slechts in “voldoend” openbaar lager onderwijs per gemeente, basisscholen dus. Middelbare scholen kunnen ook een bijzondere grondslag hebben. Zolang leerlingen een redelijk alternatief hebben bij de keuze voor een middelbare school, zie ik nog geen probleem. Dit is daarentegen, ook gezien art. 23 Gw, niet altijd het geval.

De situatie die aanleiding gaf tot deze uitspraak betreft het Don Bosco in Volendam. Ik heb even provisorisch gezocht en volgens mij is het beste alternatief een openbare middelbare school in Zaandam, 25 kilometer verderop. Ja, dat is een alternatief, maar echt overhouden doet het niet. Elke moslima die een hoofddoek wil dragen, kan dus na de basisschool niet in Volendam terecht, terwijl er wel gewoon een middelbare school staat. Dat is fout.

De bijsmaak die ontstaat, komt doordat gemeenschappen kennelijk via een achterdeur andersdenkenden kunnen ‘wegpesten’. Ik zeg niet dat dit het motief is in Volendam, maar verdraagzaamheid is wel ver te zoeken. Volendam is duidelijk minder aantrekkelijk geworden voor islamitische gezinnen met opgroeiende dochters. Dat is kwalijk. Het recht op bijzonder onderwijs mag er niet toe leiden dat andersdenkenden uit een gemeenschap worden geweerd.

Student: wees verstandig en leen!

nu.nl: Studenten steken zich flink in de schulden

Men blijft zich maar druk maken over studenten die (veel) geld lenen. Waar het nooit over gaat is dat hier hele goede rationele gronden voor te geven zijn. Ik behoor tot de groep studenten die behoorlijk wat geleend heeft, vermoed ik. Onlangs werden alumniverenigingen door het Erasmus Magazine bevraagd hierover. Mijn reactie was de volgende.

“Zelf ben ik betrekkelijk recentelijk afgestudeerd en de afbetaling vangt voor mij pas in 2012 aan. Wel heb ik een vrij helder idee over lenen, temeer ik de laatste jaren van mijn studie als mr.drs.-student grotendeels zelf heb moeten financieren. Toen de studiefinanciering afliep heb ik mij beter verdiept in de voorwaarden en naar aanleiding daarvan ben ik begonnen maximaal te lenen. Ik heb mijn gewone bestedingspatroon gehandhaafd en het overschot tegen gunstige rente (vrij opneembaar tot maximaal 1-jaar deposito’s) weggezet. Het overschot rendeert daardoor op dit moment positief. Zou het om wat voor reden dan ook nodig zijn, kan ik met de korte looptijden dit deel van de lening snel aflossen.

Het overschot is ‘handig om te hebben’ wanneer ik een grote uitgave (auto, witgoed, verhuizing en interieur) zou willen doen. Waar een andere afgestudeerde misschien gedwongen is een persoonlijke lening af te sluiten, ga ik dit overschot gebruiken. Dan betaal ik een beduidend gunstiger rente dan op een PL. Persoonlijk ga ik er nu van uit dit potje nooit nodig te hebben, maar ‘stel dat’ is het gebruik minder pijnlijk dan meteen naar de bank te moeten.

Dan resteert het bedrag dat ik heb moeten lenen om te wonen en te leven de laatste 2½ a 3 van 7 jaren studie. Ik kan het niet meer helemaal terugrekenen, maar zonder serieuze bijverdiensten denk ik ongeveer 22-24 duizend euro besteed te hebben. Ongeveer de helft van dat bedrag heb ik daar bovenop kunnen sparen voor het hiervoor genoemde ‘potje’. De vervolgvraag is dan natuurlijk: hoeveel geld is dat in de praktijk als je gaat werken?

De meeste Rotterdamse studenten volgen studies met een goed perspectief op de arbeidsmarkt (bv. economie, bedrijfskunde, rechten, medicijnen). Startsalarissen zijn al dusdanig hoog (vaak gelijk bovenmodaal) dat wanneer iemand enigszins poogt een paar jaar als student te blijven leven er jaarlijks met gemak zeker 5 duizend euro gespaard kan worden. Dan ben je, als je meteen zou willen aflossen (wat ik ontraad), in 4-5 jaar van je IBG lening af. Lijkt mij een zeer schappelijke en te overziene periode.

Degenen die meteen alles willen – huisje met een tuintje, ruime stationwagon, verre vakanties en zo snel mogelijk in de luiers – maken het zichzelf in mijn ogen moeilijker dan nodig. In dat geval lopen je maandelijkse lasten gelijk hard op en dan kan de aflossing wel pijn doen. Als je tijdens het studeren meer hebt geleend dan nodig, zoals ik, kun je natuurlijk ook dat geld (dat je anders niet gehad zou hebben) aanwenden om mee af te lossen. Dan heb je goed beschouwd heel lang geen toegenomen maandlasten en begint het aflossen vanuit je eigen salaris pas jaren later.”

Of in andere woorden: verstandig lenen is niks mis mee en sterker nog is lenen (bij de DUO) juist verstandig.

Studenten: stelletje dommeriken

‘Schrap slimmerikenbelasting’

In een open brief aan PvdA-leider Job Cohen smeekt de Landelijke Studentenvakbond hem geen ‘slimmerikenbelasting’ in te voeren.

Het is moeilijk om niet te veronderstellen dat de LSVb niet het hele plaatje voor ogen heeft. Ten eerste valt een belangrijk deel van de impact van de crisis neer bij mensen die al een groot gedeelte van hun pensioen hebben opgebouwd. Daarnaast krijgen huidige jongeren het hoe dan ook voor de kiezen, bijvoorbeeld bij een hogere AOW-leeftijd. Omzetting in een sociaal leenstelsel lijkt mij een pijnlozere constructie, dan heel veel andere ingrepen die op de jeugd afkomt. Daar heeft de LSVb te weinig oog voor.

Ten tweede vind ik het niet verkeerd dat er meer prikkels komen om een verstandige studiekeuze te maken, en de studie serieus te nemen. Er zijn er genoeg waar het daar in mijn ogen bij aan schort. Daarnaast zou ik, in overeenstemming met de partijen die dit plan opperen, graag zien dat dit geld in het onderwijs blijft. Links en rechts valt er kwalitatief behoorlijk wat te verbeteren. Daar het beschikbare geld in steken vind ik meer hout snijden dan inkomensondersteuning die in zijn geheel omgezet wordt in een gift.

Ook vind ik het telkenmale bij het banale af dat studenten durven te klagen over hun financiële vooruitzichten. Het gros van de HBO en WO studenten gaat bovenmodaal verdienen. Bovenmodaal is gewoon vorstelijk, punt. Niet zeuren als je dan jouw opleiding moet gaan terugbetalen. Je kunt het missen, echt.

Overigens verbaasd mij dat ook telkens weer. Een bedrag van, zeg 50.000 euro, lenen om te investeren in jezelf krijgt bijna iedereen koudwatervrees bij. En als er een huis gekocht moet worden, sloten tot voor kort veel net-afgestudeerden zonder blikken of blozen tophypotheken af op 125% van de woningwaarde leunend op twee volledige inkomens. Ik snap daar helemaal niks van. Een stapel stenen is je toch niet meer waard dan jouw eigen verdiencapaciteit en persoonlijke ontwikkeling?

Afgestudeerd als Jurist!

Een klein jaar geleden viel hier te lezen dat ik klaar was met Economie, en vandaag zal als het goed is de boeken in gaan als mijn afstudeerdatum voor Nederlands Recht. De scriptie is vanochtend van een cijfer voorzien (8.5), en het is nu alleen wachten op bericht van de examenadministratie dat ik mijn bul kan ophalen. Inderdaad, daar ben ik heel blij mee!

Nu zou ik heel uitgebreid op mijn scriptie in kunnen gaan, maar dat doe ik niet. Het onderwerp betrof het Aanbestedingsrecht en dan meer specifiek de behandeling van clustering door de overheid. Het MKB is bijvoorbeeld van mening dat de overheid te veel opdrachten samenvoegt (clustering), en in mijn scriptie heb ik hier een rechtseconomische analyse van gegeven. Voor degenen die geïnteresseerd zijn in de hele scriptie hieronder een link.

Rechtseconomische Analyse van Clustering in het Aanbestedingsrecht door de Overheid

En dan de vraag wat ik met de vrijgekomen zeeën van tijd ga doen. Vanaf september ga ik twee jaar full-time aan de slag bij mijn huidige werkgever: het Economisch Instituut voor de Bouwnijverheid (EIB), in Amsterdam.

Gaan strafrechters leren kritisch te denken?

Eind 2007 schreef ik in ‘Reactie: “Lucia de B.: Toeval of niet?”‘ dat de strafrechter niet gekwalificeerd genoeg is om bewijs gebaseerd op kansrekening te beoordelen. Ongeveer hetzelfde gold en geldt wat mij betreft voor statistisch bewijs. Rechters waren in mijn ogen een speelbal van (zelfbenoemde) experts.

Gelukkig gloort er enig hoop aan de horizon want President van de Hoge Raad Corstens wil werk maken van het verbeteren van de kennis onder strafrechters (NRC.nl: Strafrechters leren ‘kritisch denken’). Er is veel, in mijn ogen terechte, kritiek op de strafrechter en met het voorgestelde project ‘Kritisch denken’ moet de strafrechter bijgespijkerd gaan worden.

Ik ben zeer benieuwd wat er van terecht komt, zeker omdat resultaat zich pas op zijn vroegst over vijf jaar openbaart. Daarnaast zou ik zeggen dat er op de juridische faculteiten hier ten lande meer dan nu aandacht moet komen voor andere wetenschappen. Een goed begin zou wat mij betreft zijn om Wiskunde A12 (of hoe dat ook moge heten tegenwoordig) verplicht te stellen. Rechten moet af van het imago een pure tekstwetenschap te zijn: in de praktijk wordt veel meer van je gevraagd en dat geldt niet alleen voor de strafrechter.