Vergrijzingstsunami: of valt het allemaal wel mee?

Een meerderheid in de Tweede Kamer wil van het Spaarfonds AOW, dat geen spaarfonds is, af: nu.nl. Volgens Professor Jacobs (EUR, CPB, Netspar) is de burger misleid, is er niet gespaard voor de oude dag van de Nederlander en laten maatregelen om het tij te keren te lang op zich wachten. Er staat ons een hoop ellende te wachten in de toekomst als we clubs als Netspar, de pensioendeskundigen van Nederland, moeten geloven.

Deskundigen klakkeloos geloven, zeker als ze zich in clubs gaan organiseren, is voor mij niet vanzelfsprekend. Hoe bewust is men zich van groupthink, een groepsproces waarin zelfkritiek verdampt? Ik geloof ook heus dat het sommetje oplossen als Nederland verder vergrijst niet makkelijk wordt. Er zullen keuzes gemaakt moeten worden. De sommen van onderzoekers als Jacobs maken inzichtelijk dat we nu grote beloftes gedaan hebben. Diezelfde sommen kunnen ons echter niet voorschrijven hoe wij aan onze beloftes gaan voldoen.

Moet de pensioenleeftijd omhoog? Nee. Moet de pensioenuitkering omlaag? Nee. Niets moet. We zijn de jungle uitgewandeld om ons lot in eigen hand te nemen en dat is het enige dat ‘moet’. Misschien dat we na uitgebreid afwegen er voor kiezen om die maatregelen te nemen en ik kan ook toelichten waarom die dingen niet ‘moeten’.

Er zou niet gespaard zijn voor de vergrijzingsgolf. Dat is pertinent onjuist. De Nederlandse staatsschuld kan met gemak verdubbelen zonder al te veel pijn. Die ruimte zie ik als spaarpot en kan heel wat AOW van betaald worden. De ruimte die daar nog ligt is de eerste reden om niet van ‘moeten’ te hoeven spreken.

De tweede reden is dat de arbeidsproductiviteit nog steeds stijgt. We worden nog steeds rijker. Als wij met elkaar afspreken dat we die toenemende welvaart aan onze ouders overdragen voor hun oude dag, dan doen we dat. Hoezo de leeftijd ‘moet’ omhoog, als wij gewoon meer geld bij elkaar brengen?

Het is in mijn ogen de taak van de economische wetenschap om knelpunten in de huidige organisatie van de economie aan te wijzen. Knelpunten aanwijzen is nodig om vervolgens een keuze te kunnen maken om deze op te lossen. Economen kunnen niet voorschrijven wat er moet gebeuren en slechts binnen grenzen aangeven wat de kosten en baten van gekozen maatregelen zijn.

De uiteindelijke keuze hoe we de vergrijzing gaan betalen is een politieke keuze die in ultimo bij de kiezer ligt. Niet exclusief bij de economische wetenschap.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s