Meer beschaving gevraagd

Door een willekeurige dorpsgek/pastoor in Amerika worden we pijnlijk gewezen op wat een mediamaatschappij teweeg brengt. Héél de wereld is in de ban van deze Terry Jones, een pastoor met een stuk of 50 volgelingen. En waarom? Omdat deze onbeduidende man een stuk papier wil verbranden, meer specifiek de Koran. Nee, dat bedoel ik niet ongevoelig en is evenmin gespeend van begrip. Er zijn hier twee effecten aan het werk waar we als mensheid (nog) geen antwoord op hebben: de schaalbaarheid van onze daden en wat ik al eens het “oh, dat mag je toch niet zeggen”-sentiment heb genoemd.

In The Black Swan, een aanbevelenswaardig boek, wordt onder andere het verschil tussen schaalbare en niet-schaalbare activiteiten besproken, en de onzin van een continue stroom aan nieuws. Honderd jaar geleden waren heel veel dingen niet schaalbaar: het zou ondenkbaar geweest zijn dat een willekeurige dorpsgek iets zou aankondigen waardoor duizenden kilometers verderop hele volksstammen de straat op gaan. Internet en de klaarblijkelijk steeds meer onverzadigbare behoefte aan nieuws maken dat dit soort triviale gebeurtenissen een podium krijgen, en vervolgens opgeschaald kunnen worden tot wereldnieuws. Triviale gebeurtenissen horen triviaal te blijven, en een bescheidener nieuwsconsumptie zou daar enorm bij helpen.

Daarnaast toont zich een dieper geworteld probleem. Iets waarvan ik vermoed dat het ergens biologisch ingebakken zit. Mensen kiezen er, in mijn ogen, te vaak voor beledigd te zijn. Beide zijden hebben in deze kwestie schuld. Er wordt in alle onschuld besloten een moskee te bouwen nabij Ground Zero. Vervolgens kiezen heel veel Amerikanen er voor zich beledigd te voelen: “ik word beledigd door die bouwplannen; iemand doe er wat aan.” Als reactie komt een nietszeggend iemand met een Koranverbranding op de proppen. En zie, de halve moslimwereld kiest er voor om op de achterste poten te gaan staan. Dat moeten we met zijn allen niet willen. Als we stoppen met ons beledigd te voelen, zetten we eindelijk weer een stap omhoog op de ladder der beschaving.

Minder nieuwsconsumptie leidt er toe dat triviale gebeurtenissen aan ons voorbij gaan, zoals het hoort. Belediging als gevoel overwinnen bespaart ons overspannen reacties. En de combinatie van die twee daden van beschaving brengen de zaken die er écht toe doen weer naar de voorgrond.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s