Referenda versus periodieke verkiezingen

Even geen actualiteit, maar meer een punt van algemene interesse: het fenomeen referenda. Ik mag gerust een tegenstander van referenda genoemd worden. Misschien is dat ondemocratisch, maar ik ben toch al geen uitgesproken democraat dus dat tegenargument neem ik graag voor lief.

Op 4 juni staan de Europese verkiezingen op de rol, en zo doen we dat in Nederland ook natuurlijk. Periodiek kiezen we onze volksvertegenwoordigers. Die keuze maken we op basis van het vertrouwen dat zij het land als geheel goed zullen gaan besturen. Zodra we gekozen hebben hangt die volksvertegenwoordigers een zwaard van Damocles, de volgende verkiezingen, boven het hoofd. Dus al te veel gekkigheid hoeven we nou ook weer niet te verwachten.

In mijn ogen zijn er twee fundamentele dingen verkeerd aan referenda.

  1. Ten eerste breken referenda in op de ‘package deal’ die je krijgt als je op een persoon van een bepaalde partij stemt. Politiek is geen supermarkt waar je alleen het lekkers kunt pakken en al wat je niet aanstaat laat staan. Tot op zekere hoogte is het ook gewoon “eten wat de pot schaft”. Tegen de Europese Grondwet stemmen? Dat mag van mij, maar dan mag je niet meer klagen dat de EU zo duur is want daar ben je met jouw tegenstem mede debet aan. Tegen een parkeergarage stemmen? Dat mag van mij, maar dan niet gaan mieren dat het bijbehorende winkelcentrum er ook niet komt. We gaan mensen toch ook niet in een referendum vragen of ze belasting willen betalen? Dat hoort er nu eenmaal gewoon bij.
  2. Ten tweede, en dat kun je de burger niet eens altijd kwalijk nemen, krijg je maar sporadisch antwoord op de vraag die je stelt. Politici maken meer dan eens van een referendum een verkiezing van of zij nog vertrouwen genieten. Gememoreerd kan worden aan premier Raffarin die zijn politieke toekomst min of meer verbond aan de uitkomst van het Franse referendum over de Europese Grondwet. Dat lieten de Fransen zich geen tweede keer zeggen, ongeacht de inhoud van de Grondwet kregen ze de kans de impopulaire Raffarin weg te sturen. Maar dan heb je dus geen antwoord op de eigenlijke vraag of men nou voor of tegen de Grondwet is.

Naar mijn mening moeten we ons tevreden stellen met het beleid waar we voor een periode van 4 jaar voor kiezen. Enerzijds kun je zeggen dat mensen het op punten oneens moeten kunnen zijn met hun gekozen partijprogramma, maar ik zie, als econoom, beleid grotendeels ook als een samenhangend geheel. Haal een kaart uit het kaartenhuis en het geheel lazert in elkaar.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s